AN RIÊNG VÀ AN CHUNG
TẢI MP3 – DIỆU LIÊN
TẢI MP3- VIÊN NGUYỆT
Chàng thanh niên bước đi những bước chân thong thả, trên con đường đến gốc cây nơi ông chú đang ngồi. Khi đến gần chỗ ông chú, chàng lễ phép cúi đầu chào, ngồi xuống, rồi nói:
Chú ơi, chiều qua, chúng ta đã có dịp nói đến An Riêng và An Chung. Vậy chiều nay, chúng ta có thể mở rộng đề tài này để cho cháu có thể học hỏi thêm một số kinh nghiệm được không ạ?
Không thành vấn đề. Vậy chúng ta hãy cùng nhau quan sát nhé.
Này người bạn trẻ, trong quá trình đi từ Bản Ngã tới Bản Thể, phần đông chúng ta đều hay có thói quen thích sử dụng kinh nghiệm của người khác, và lầm tưởng rằng, đó chính là kinh nghiệm của mình. Điều này, cũng giống như chúng ta đang đói bụng, rồi đi tìm những người, họ có kinh nghiệm họ ăn no bụng, rồi họ trình bầy cách thức họ ăn như thế nào, rồi chúng ta tin rằng, chúng ta đã có kinh nghiệm của người no bụng.
Thật ra, kinh nghiệm của người ăn no là kinh nghiệm của bụng no/không đói, chứ không phải là kinh nghiệm người khác chỉ cách ăn no, rồi chúng ta không ăn gì mà có kinh nghiệm no được.
Trên thực tế, khi cơ thể của chúng ta đói, chúng ta phải tự ăn mới có thể giải quyết vấn đề đói của chúng ta một cách triệt để. Ngoài cách này ra, cho dù chúng ta có trích dẫn bao nhiêu kinh nghiệm của người khác, hay còn tệ hơn, đi so sánh cách ăn của người này no hơn cách ăn của người khác, thì trước hay sau gì chúng ta sẽ trở thành ma đói.
Chúng ta sẽ chết vì thiếu thực phẩm. Dù rằng, chúng ta có đầy đủ kiến thức của người biết ăn no, thì sao? Tất cả đều vô dụng.
Tương tự như vậy, người Thể Nghiệm là người phải tự mình đi tới Bản Thể của mình và không hề nương tựa vào bất cứ kinh nghiệm của một ai. Ngày nào, trong suy nghĩ của chúng ta còn dính đến khái niệm của bất cứ một ai, thì lúc đó, chúng ta không còn là chúng ta nữa, mà chúng ta đã trở thành khái niệm của người khác.
Giá trị kinh nghiệm của người khác, không phải để chúng ta noi theo, mà để chúng ta dùng làm kiểm chứng kết qủa cuối cùng mà chúng ta có được khi chúng ta đã tiếp cận được với Bản Thể.
Tiếc thay, chúng ta lại làm ngược lại. Cho nên, trong quá trình đi tới Bản Thể của nhiều người đã và đang gặp vô vàn khó khăn. Rồi khi sự khó khăn chồng chất vì những nhận thức lệch lạc, chúng ta lại tự phong cho những người Thể Nghiệm là: có trí tuệ cao siêu, không thể nghĩ bàn, v.v.
Thật ra, đối với người Thể Nghiệm thì chẳng có gì là cao siêu hay không thể nghĩ bàn cả. Các vị Tổ của Thiền đã chẳng phải nói rất rõ ràng: đói ăn, khát uống, đó sao.
Cách giải quyết rốt ráo khi mình đói là mình phải tự ăn, chứ không phải nhờ người khác ăn dùm, rồi mình no. Hay khi mình khát thì tự mình phải uống, chứ không thể nhờ ai uống dùm mà mình hết khát được.
Cho nên, chúng ta ngày nay, đều vấp phải một số lỗi lầm chung, đó là: thích đi thâu lượm tất cả kinh nghiệm của người khác, rồi cho đó là kinh nghiệm của mình. Chúng ta không biết rằng, đó không phải là kinh nghiệm hay trải nghiệm, mà đó chỉ là mớ kiến thức mà chúng ta học được của người khác, và hoàn toàn không có dính líu chút nào đến kinh nghiệm của chúng ta cả.
Cái nguy hiểm nhất, đó là, chúng ta coi những mớ kiến thức đó là chân lý, đó là sự thật. Trong khi, chúng ta lại hoàn toàn chưa hề có khả năng tiếp xúc được với sự thật. Sự nguy hiểm này còn gia tăng, khi chúng ta bắt đầu dựa dẫm vào mớ kiến thức đó để đi giảng giải cho những người khác, khiến cho họ tin theo một cách mù quáng, mê lầm.
Quá trình đi từ Bản Ngã tới Bản Thể của mỗi một cá nhân đều khác nhau, tùy theo kinh nghiệm mà người đó đã tích lũy. Cho nên, không ai có thể giống ai. Vì vậy, không có sách vở nào có thể viết ra đầy đủ mọi chi tiết được.
Thí dụ: Có hai người, cùng có chung một câu hỏi khi đi tìm tới Bản Thể: Tôi là ai?
Nếu trong qúa trình đi từ Bản Ngã tới Bản thể, một người có kiến thức và kinh nghiệm về Cơ Học Lượng Tử, và một người nghiên cứu về đạo Phật. Tuy họ có cùng chung một câu hỏi đi tìm tới Bản Thể của họ, nhưng qúa trình trải nghiệm của họ lại hoàn toàn khác nhau.
Với người chuyên nghiên cứu về đạo Phật, họ có thể dùng Vô Ngã, Vô Thường v.v. để quan sát. Nhưng với người có kiến thức về Cơ Học Lượng Tử, người đó có thể dùng chính thân thể của họ để quan sát.
Người đó, có thể quan sát từ thân tướng, rồi kết hợp với sự nhìn sâu hơn để có thể nhận thấy, thân thể của họ được cấu tạo bởi các phân tử. Rồi từ phân tử, họ lại tiếp tục quan sát và nhìn sâu hơn để nhận thấy, sự kết hợp của phân tử bắt nguồn từ nguyên tử, v.v.
Như vậy, nếu phải đặt một sự so sánh về qúa trình đi từ Bản Ngã tới Bản thể, người có kinh nghiệm về Cơ Học Lượng Tử sẽ đi nhanh hơn. Vì người này, có thể nhận thấy “tôi chính là những hạt nguyên tử”.
Và nếu họ tiếp tục quan sát và nhìn sâu, người đó sẽ nhận thấy, tất cả các pháp, mọi vật, đều bắt nguồn từ hạt nguyên tử. Từ đó, người đó có thể nhận thấy được sự tương tức, hay bản chất gốc của vạn pháp một cách rõ ràng, không có sự lệch lạc.
Nếu người đó là người Tĩnh Thức thì người đó sẽ dừng lại ở đây và chấp nhận đây là sự thật. Khi người đó chấp nhận và nhận biết đó là sự thật, thì người đó sẽ có được một trạng thái Bình An.
Khi có được Bình An, và từ trạng thái An đó, người đó cũng có thêm một trạng thái khác đi kèm theo, đó là Lạc. Lạc là niềm vui lâng lâng nhẹ nhàng, khác với Hỉ là niềm vui sướng cao độ.
Nhưng nếu người đó là nhà khoa học, thì người đó sẽ không chấp nhận sự khởi nguồn của vật chất là từ hạt nguyên tử, mà người đó sẽ tiếp tục phân tích, nhìn sâu để tìm ra những hạt như proton, neutron, electron, rồi trong những hạt đó, họ lại tìm ra những hạt nhỏ xíu khác như: Quark, Higgs v.v.
Và nếu là Triết Gia thì người đó sẽ không chấp nhận, tất cả mọi vật có trong vũ trụ này đều được cấu tạo từ hạt nguyên tử. Điều mà Triết gia luôn muốn đi tìm đáp án, đó là: Hạt nguyên tử từ đâu sinh ra? Cũng giống như nhà khoa học, họ muốn biết hạt đó từ đâu ra, và từ cái gì tạo ra hạt đó.
Hãy tưởng tượng, giả sử, các Triết gia và Khoa Học gia, biết được các hạt từ đâu sinh ra, thì sao? Với các Triết gia, kết quả cuối cùng mà họ đạt đến, cũng chỉ sự thỏa mãn, An Lạc mà thôi. Còn với các nhà Khoa Học, họ cũng chỉ chế thêm ra được những loại vật chất khác, và cái cuối cùng họ đạt được cũng chỉ là sự thỏa mãn, An Lạc, không có gì khác so với người Tĩnh Thức.
Sự khác biệt giữa người Tĩnh Thức với Triết gia và Khoa Học gia, đó là, với Người Tĩnh Thức, cái họ đi tìm là Sự Thật chứ họ không đi tìm nguồn gốc nguyên thủy tạo ra sự vật.
Trong khi, các Triết gia và Khoa Học gia, vẫn còn luôn đang sống trong những sự suy tư, băn khoăn, bức bối, bực dọc, vì chưa tìm ra đáp án mà họ mong muốn; thì người Tĩnh Thức, họ chấp nhận sự thật là: tất cả mọi vật trên vũ trụ này, đều có chung nguồn từ hạt nguyên tử, chủ thể là nguyên tử Hydrogen, họ dừng lại và đạt được trạng thái An Lạc.
Dĩ nhiên, nếu người Tĩnh Thức muốn tiếp tục nhìn sâu hơn, người đó có thể nhận thấy, từ nguyên tử Hydrogen này, khi kết hợp với khoảng Không Co Giãn giữa các nguyên tử sẽ tạo ra vũ trụ và vật chất. Chính khoảng Không Co hay Giãn này, khi bị tác động sẽ tạo ra năng lượng khác biệt giữa những loại vật chất khác nhau và tạo ra những vật thể khác nhau, trong đó có con người.
Chẳng hạn như, nếu để 2 nguyên tử Hydrogen có một khoảng Không vừa đủ thì chúng ta sẽ có hai hạt sinh hoạt hoàn toàn độc lập. Nhưng nếu chúng ta rút hết khoảng Không của hai nguyên tử ở các chiều thì hai nguyên tử của Hydrogen sẽ trở thành một. Như vậy, nếu không có khoảng Không Co hay Giãn thì không có vũ trụ và vạn vật, kể cả con người.
Nếu nhìn sâu hơn vào con người, chúng ta cũng nhận thấy, nếu không có khoảng Không Co hay Giãn thì chúng ta không thể lớn lên được. Điều này, khi quan sát và nhìn sâu vào tất cả mọi vật trên vũ trụ, chúng ta cũng đều thấy giống nhau.
Đó gọi là Chân Lý. Chân lý là lý lẽ chân thật mà không hề bị thay đổi theo không gian và thời gian.
Chính vì vậy, Chân Lý trở thành Sự Thật. Tiếp xúc được với Sự Thật, và chấp nhận đó là Sự Thật. Đó chính là hành trình đi từ Bản Ngã tới Bản Thể của người Tĩnh Thức, hay người Kiến Ngộ.
Sở dĩ, người Thể Nghiệm đạt được trạng thái An, vì người đó biết chấp nhận Sự Thật qua chính những sự trải nghiệm của mình. Cũng qua quá trình trải nghiệm này, người Thể Nghiệm, mới biết được, lúc xưa, người đó đã sống trong những trạng thái mơ hồ, phân vân, lo âu, phiền muộn. Chính những trạng thái này khiến cho sự An Thường Hằng không xuất hiện.
Thế cho nên, người đó luôn sống trong trạng thái mất Quân Bình. An chỉ có thể xuất hiện khi Tâm Thức của người đó phải ở trong trạng thái Quân Bình, không xáo trộn, trồi lên sụt xuống.
Chính vì vậy, với những người Thể Nghiệm, họ luôn luôn nói Bình An. Vì Khi có Bình thì mới có An, và khi có An thì mới có Lạc.
Cái An của người Tĩnh Thức, hay người Thể Nghiệm có được, không phải là cái An từ trên trời rơi xuống, hay từ ở một cõi nào ban phát cho. Mà cái An đó, vốn vẫn Thường Hằng trong mỗi con người.
Nhưng vì trong cuộc sống, chúng ta đã có những nhận thức sai lầm. Chúng ta đã có những định nghĩa sai lầm. Cho nên, chúng ta tạo ra những lo âu, phiền não. Khi những lo âu và phiền não qúa nhiều, và chúng ta lại phải bận lòng đi giải quyết chúng. Cho nên, chúng ta đã không nhận diện được cái An đang có trong ta.
Khi người Thể Nghiệm đã tiếp xúc được với Sự Thật. Nhận ra và chấp nhận Sự Thật, thì lúc đó, tất cả những lo âu, phiền não, lầm tưởng, đều tan biến. Khi Tâm Thức không còn lại những phiền não, lo âu, thì lúc đó, sự có mặt của An là chuyện tất nhiên, và sau An là Lạc cũng là điều tất yếu.
Chính vì trạng thái An đó đến từ quá trình trải nghiệm của một cá nhân, mà không hề có sự tham gia của những người, hay vật thể khác. Cho nên, cái An đó, gọi là cái An Tuyệt Đối (không có ai để so sánh), hay còn gọi là An Riêng, có nghĩa là: cái An chỉ Riêng cho người đó.
Thật ra, muốn đạt được cái An Riêng, cũng chẳng khó gì. Muốn đạt được cái An Riêng thì người đó phải hiểu được giá trị của sự cô đơn. Nếu không có cô đơn thì không có một Cá Thể nào có thể tiếp xúc được với Bản Thể của chính họ được.
Nhưng tiếc thay, ngày nay, con người của chúng ta lại rất sợ cô đơn. Vì khi một người cô đơn thì Tiềm Thức của người đó sẽ trồi lên trên mặt của Ý Thức những vấn đề mà họ đã trốn chạy trước đây để đòi một cách giải quyết triệt để. Vì vậy, con người của ngày nay đã “đánh đồng”, hay “định nghĩa” cô đơn là đau khổ.
Họ đau khổ, vì những vấn đề họ chưa giải quyết triệt để, hay họ không muốn giải quyết, hay họ không biết cách giải quyết, luôn chiếm hữu Ý Thức của họ, khiến họ phải suy tư. Chính những sự suy tư đó, khiến cho họ cảm thấy khổ đau, và phiền muộn chồng chất.
Và khi khổ đau và phiền muộn chồng chất, họ đã chọn lựa giải pháp tiêu cực như: tham dự các khóa tu học, bận rộn tham gia các mạng xã hội, để khen chê, lên án hay chỉ trích người này, hay người khác, v.v.
Với mục đích, họ muốn trốn chạy các vấn đề của họ, hay họ khiến cho Ý Thức của họ luôn bận rộn, không có những khoảng trống cho Tiềm Thức của họ có dịp khơi dậy lại những vấn đề mà họ cần phải giải quyết. Hay tệ hại hơn, họ sử dụng rượu, cần sa, ma túy, hay những chất khích thích để “ru ngủ” Ý Thức của họ, để họ không phải đương đầu với các vấn đề của chính họ.
Chính vì vậy, so với ngày xưa thì những người Thể Nghiệm ngày nay càng ngày càng ít đi, và cuộc sống của con người hôm nay, cũng mang đậm dấu ấn của khổ đau và phiền muộn hơn nhiều.
Đúng vậy, đấy chú. Cháu cũng là nạn nhân từ việc sợ hãi cô đơn và luôn trốn chạy việc giải quyết vấn đề.
Qủa thật, khi cháu thay đổi định nghĩa của sự cô đơn, và cháu nhận thức được, sự cô đơn là chất liệu qúy giá trong quá trình tìm tới Bản Thể, cháu đã không còn sợ hãi nữa.
Khi mà cháu không còn sợ hãi và biết sử dụng sự quan sát, phân tích tổng hợp và nhìn sâu vào vấn đề, cháu thấy, cũng không khó như những gì cháu tưởng tượng trước đây.
Đúng như chú nói, khi các vấn đề được giải quyết trọn vẹn thì lúc đó An mới có mặt. Theo cháu nghĩ, ai trong chúng ta cũng đều có khả năng để thể nghiệm việc này cả.
Đúng vậy, ai trong chúng ta cũng đều có khả năng để giải quyết những vấn đề của mình một cách rốt ráo và đạt được cái An cho Riêng mình.
Nhưng vấn đề ở đây, chúng ta có dám đặt ra những câu hỏi, có dám đương đầu với các vấn đề, và quan trọng nhất là, có dám cô đơn không? Nếu chúng ta không có được những điều đó thì chúng ta không thể trải nghiệm.
Khi mà chúng ta không có trải nghiệm thì cho dù chúng ta có tích lũy được bao nhiêu kiến thức từ những người trải nghiệm khác, cũng trở thành vô dụng. Vì sao? Vì đó chỉ là những trải nghiệm của ai đó chứ không phải trải nghiệm của chính mình.
Giờ thì cháu đã hiểu rõ ràng tại sao chú lại dùng hai chữ An Riêng. Vậy thưa chú, còn An Tương Đối, hay An Chung, thì sao?
Như lần trước tôi đã chia xẻ với bạn, có nhiều người trong chúng ta đã có dịp tiếp xúc với Bản Thể, nhưng vì không có kinh nghiệm nên chính chúng ta cũng không biết.
Có nhiều người, lướt qua Bản Thể trong một gia đoạn ngắn. Lúc đó, họ cảm nhận được sự An Lạc. Nhưng sau đó, vì những tác động từ bên ngoài hay vì cuộc sống, họ dần quên đi sự có mặt của An Lạc, và họ lại trở về sống trong sự phiền muộn và khổ đau.
Có những người, vì quá khát khao đi tìm sự thật, và sự khát khao của họ càng lớn bao nhiêu thì sự phiền muộn và khổ đau của họ càng nhiều bấy nhiêu. Điều này, cũng có thể dùng để lý giải nguyên do tại sao những người có khát khao lớn trong cuộc sống của họ luôn gặp những trắc trở, phiền muộn, khổ đau. Bởi vì, lòng khao khát của họ muốn đi tìm Sự Thật, chứ không hề liên quan gì đến trả Nghiệp trong kiếp trước.
Chính vì vậy, khi họ được tiếp xúc được với Sự Thật và chấp nhận Sự Thật, họ cảm nhận được An và họ nhận thức được giá trị của An. Cho nên, họ Trụ trong cái An đó được một khoảng thời gian.
Thời gian dài hay ngắn, phụ thuộc vào sự khát khao của họ trong quá trình đi tới Bản Thể của họ như thế nào.
Có người thì Trụ được khoảng một tháng. Có người có thể kéo dài được 3 tháng. Nhưng ít có ai có thể sống mãi trong cái An đó bất tận.
Vì sao? Vì cái An đó, vốn là Thường Hằng và luôn sẵn có trong mỗi người. Cho nên, dù họ có muốn Trụ lâu hơn, cũng không được. Có ba nguyên do:
- Sự tác động của tập thể lên cá thể khiến cho cá thể đó, không thể sống trong cái An Riêng đó suốt đời.
- Họ biết được, cái An mà họ đã nhận ra, vốn đã có sẵn trong họ chứ không phải từ ai ban phát, hay cõi nào ban tặng. Chính vì vậy, họ không cần phải Trụ ở đó cả đời.
- Họ nhận thức được rất rõ ràng về sự tương tức (cái này có thì cái kia có, cái này không thì cái kia không), giữa cá thể và tập thể. Cho nên, họ muốn đem những sự trải nghiệm của chính họ để chia xẻ lại với mọi người.
Chính vì vậy, nên thường, ít ai chịu Trụ lâu trong Cái An Riêng. Thời gian dài nhất chỉ kéo dài khoảng 6 tháng. Sau đó, người Thể Nghiệm sẽ đi từ Bản Thể trở về lại Bản Ngã, và người đó sẽ bắt đầu cuộc sống bình thường với một nhận thức mới.
Trước khi chúng ta quan sát sâu hơn về quá trình ứng dụng An Riêng của Cá Thể vào trong cái An Chung của Tập Thể, có một điều vô cùng quan trọng mà chúng ta cần chú ý đến, đó là: sự khác biệt về thời gian An Trú của mỗi cá thể sẽ ảnh hưởng như thế nào khi ứng dụng cái An Riêng vào An Chung.
Nếu đứng trên góc độ của An Riêng, thì bất cứ người trải nghiệm nào, khi đã tiếp xúc và chấp nhận “Sự Thật Như Nó Đang Là”, thì cái An của người đó, nếu đem so với những cá thể trải nghiệm khác, đều không có sự khác biệt, bất kể thời gian họ An Trú là bao lâu.
Nhưng nếu đứng trên góc độ ứng dụng An Riêng vào An Chung thì thời gian Trụ trong cái An Riêng của mỗi cá thể lại vô cùng quan trọng.
Vì sao? Vì thời gian người đó Trụ trong An Riêng càng lâu bao nhiêu thì người đó càng có nhiều cơ hội để tập thành một thói quen, nhận diện An, hay trở về với An Riêng bất cứ lúc nào họ muốn một cách nhanh chóng và dễ dàng bấy nhiêu.
Nếu không có thói quen này, và chỉ Trụ trong một khoảng thời gian ngắn khi chưa tạo thành một thói quen, Nhận Diện An, thì khi trở về với Bản Ngã, người đó sẽ dễ quên đi cái An mà mình đã trải nghiệm. Và người đó lại sống một cuộc sống như lúc trước khi trải nghiệm. Đó là cuộc sống vây quanh bởi những phiền muộn và khổ đau.
Cho nên, không phải cứ có trải nghiệm là sẽ có An Vĩnh Viễn. Trừ khi, ngay lúc người đó đang Trụ trong cái An Riêng và chết trong cái An đó, thì người đó mới đạt được cái An Riêng Tuyệt Đối Vĩnh Viễn.
Trong thực tế, vốn không có An Vĩnh Viễn, mà chỉ có An Kéo Dài. An được kéo dài bao lâu, lệ thuộc vào sự ứng dụng linh hoạt của người Dụng Nghiệm thực hành liên tục ra sao.
Hay qúa chú ạ. Chưa bao giờ cháu được nghe ai hay đọc bất cứ sách vở nào trình bầy một cách dễ hiểu và rõ ràng như chú chia xẻ.
Phần đông, những sách hay kinh nghiệm chia xẻ của những người Trải Nghiệm ngày nay, chỉ hướng về cách dậy làm sao đi tới Bản Thể. Nhưng khi tới Bản thể rồi, chẳng thấy ai chia xẻ phải làm gì sau đó.
Chẳng hạn như, nếu chú không chia xẻ về sự khác biệt giữa Trụ lâu và mau ra sao, thì với một người mới trải nghiệm như cháu, sẽ không biết thời gian Trụ lâu sẽ được gì, và Trụ mau sẽ ra sao? Cháu xin cám ơn chú rất nhiều.
Xin chú hãy tiếp tục chia xẻ với cháu về sự ứng dụng giữa An Riêng và An Chung.
Như tôi vừa chia xẻ với bạn, nếu đứng trên góc độ của An Riêng thì cái An đó là cái An Tuyệt Đối. Vì cái An đó có được là nhờ người đó đã tiếp xúc được với Sự Thật, hay Bản Thể, và người đó đã chấm dứt những phiền muộn, khổ đau, hay những vấn đề liên quan đến cá nhân đó. Hay nói một cách rõ hơn, ở đó, không có đối tượng cần phải giải quyết. Mà lúc đó, chỉ có chủ thể, chính là cá thể đó mà thôi.
Ngược lại, khi nói về cái An Chung lại bao gồm hai yếu tố: có chủ thể và đối tượng, có cá thể và có tập thể. Cho nên, dù người đó có trải nghiệm, có nhận diện được An, nhưng chưa chắc, đối tượng của người đó có chung nhận thức hay định nghĩa về An giống như người Thể Nghiệm.
Nếu như người Thể Nghiệm không thể thiết lập được cái An Chung thì cách sống của người Thể Nghiệm sẽ gây ra rất nhiều khổ đau cho người khác.
Hoặc giả như, nếu người Thể Nghiệm vẫn tiếp tục đem cái An Tuyệt Đối của mình để ứng xử với mọi người; với cách ứng dụng không chuẩn đó sẽ khiến cho nhiều người tìm cách xa rời người đó.
Nếu người đó không vững chãi duy trì được cái An Riêng, người Thể Nghiệm đó sẽ vì “áp lực” chung quanh mà bỏ cái An Riêng của họ. Hay, họ sẽ rơi vào cảnh, sống cô độc trọn đời nếu họ muốn tiếp tục duy trì được cái An Riêng.
Nguyên nhân chính là, đứng trên góc độ của An Chung, An chỉ là Tương Đối chứ không bao giờ có Tuyệt Đối như An Riêng.
Hãy dùng thuyết Nhân Quả để chúng ta có thể thấy được sự khác biệt như thế nào?
Giả sử, nếu chúng ta đứng trên góc độ đi từ Bản Ngã tới Bản Thể, hễ gieo Nhân nào thì gặt Quả đó. Nhưng nếu chúng ta đứng trên góc độ đi từ Bản Thể về lại Bản Ngã thì gieo Nhân này, chưa chắc đã cho ra Quả kia.
Thí dụ: Ngày nay, người ta có thể dùng gốc từ Nhân Cam mà ghép thành ra Qủa Quýt. Như vậy, nếu chúng ta đang trong qúa trình Thể Nghiệm, chúng ta sẽ không thể chấp nhận việc gieo Nhân này mà ra Quả kia. Vì sao?
Vì trong qúa trình Thể Nghiệm, nếu chúng ta có một nhân là giận mình đã làm sai điều gì đó thì cái Qủa mà chúng ta nhận, đó là: phiền não, và khổ đau cho chính chúng ta. Nhưng trong qúa trình Dụng Nghiệm, vì có chủ thể và đối tượng, nếu chúng ta giận người khác vì họ đi nói xấu chúng ta, thì chỉ có chúng ta đau khổ vì giận, còn người khác chưa chắc họ đau khổ. Có khi họ còn vui là khác.
Hay nói một cách ngắn gọn hơn, dù khởi đầu bằng một cái Nhân, nhưng trong qúa trình tư duy khác nhau thì cái Quả có thể là Hậu Quả hay Kết Quả.
Chẳng hạn như, “Cá không ăn muối, cá ươn”, ở đây, nếu Cá Không Ăn Muối thuộc về Nhân, thì Cá Ươn, thuộc về Quả. Hay đúng hơn, là Hậu Quả. Nhưng với sự tiến bộ ngày nay, người ta có thể dùng máy xấy khô cá, hoàn toàn không dùng đến muối mà cá cũng đâu có ươn.
Như vậy, nếu nhìn theo thuyết Nhân Quả của câu trên, từ một Nhân “Cá Không Ăn Muối” sẽ đưa ra một Hậu Quả là “Cá Ươn”. Nhưng trong qúa trình chế biến ngày nay, “Cá không ăn muối” “Cá vẫn không Ươn”. Hay nói rõ hơn, từ một Nhân “Cá Không Ăn Muối”, Cá vẫn đưa ra một Kết Quả tốt, không bị Ươn, nhờ qúa trình xấy khô cá.
Thế nên, nếu ứng dụng thuyết Nhân Quả trong thực tế, hoàn toàn khác biệt. Và An dùng trong An Chung cũng sẽ khác biệt với cái An Riêng.
Hay nói về Giới, Định, Tuệ theo quan niệm phổ thông thời nay thì Giới luôn là điều phải có trước tiên, vì không có Giới thì không có Định, và không có Định thì không có Tuệ. Điều này, chỉ đúng với những ai muốn đi từ Bản Ngã tới Bản Thể.
Nhưng nếu đi từ Bản Thể về Bản Ngã thì Tuệ lại là lựa chọn mà người Thực Nghiệm phải sử dụng đầu tiên, sau đó, tùy theo môi trường, và hoàn cảnh, mới đến Định, Giới, hay Giới, Định.
Vì sao? Vì người Thể Nghiệm, lúc đó, chưa biết sử dụng Tuệ. Nhưng với người Dụng Nghiệm, họ đã biết sử dụng Tuệ rồi. Cho nên, trong cách ứng xử với người khác, họ sẽ sử dụng Tuệ trước. Vì chỉ có Tuệ mới giúp họ thiết lập được cái An Chung.
Chính vì vậy, có thể nói, vì hai quá trình Đi và Về khác nhau, nên cách ứng dụng từ lý thuyết đến thực hành cũng hoàn toàn khác nhau. Có nhiều môi trường, hoàn cảnh, có thể đối nghịch nhau.
Với những người Thể Nghiệm, khi chưa có đủ kinh nghiệm về Dụng Nghiệm, sẽ trở nên “choáng ngợp” trước cách tạo ra An Chung và An Riêng. Nếu lúc đó, họ không biết sử dụng Tuệ Giác của họ một cách linh hoạt thì họ sẽ rơi vào hai trạng thái:
- Thấy sự trải nghiệm của họ vô dụng. Họ dần quên An Riêng, và họ trở lại sống quay cuồng trong khổ đau và phiền não.
- Họ sẽ xa lìa thế gian và con người, quy ẩn về một nơi chốn, không có ai, để sống với cái An Riêng của họ.
Vậy thưa chú, giữa An Chung và An Riêng có những điểm tương đồng, và dị biệt nào, có thể giúp cho chúng ta tránh được những lỗi lầm khi ứng dụng?
Giữa An Chung và An Riêng có ba điểm tương đồng, đó là: Trạng thái An, tiếp xúc với Sự Thật, và Chấp Nhận. Còn những điểm dị biệt thì vô số như: ứng dụng Nhân Quả, thái độ ứng xử, qúa trình tiến hành, diễn đạt định nghĩa, niềm tin khác biệt, tương đối, tuyệt đối,v.v.
Hay có thể nói đơn giản hơn, An Riêng thuộc về thế giới của Nhất Nguyên, còn An Chung thuộc về thế giới của Nhị Nguyên.
Thế giới của Nhất Nguyên là thế giới “qui về một mối”, ĐI từ quan sát, phân tích, nhìn sâu, và VỀ Tổng Thể; còn thế giới của Nhị Nguyên, là thế giới của đối đãi phân nghành, Bắt Đầu từ Tổng Thể, rồi đến sự Quan Sát và Nhìn Sâu qua nhiều góc độ.
Chính vì vậy, trong thế giới Nhị Nguyên, Tuệ Giác luôn được sử dụng liên tục. Vì sao? Vì mỗi hoàn cảnh xẩy ra luôn chịu sự tác động của đối tượng. Cùng một sự việc xẩy ra, nhưng cách ứng xử với mỗi người lại khác nhau, tùy theo niềm tin, kinh nghiệm, môi trường, cách sống, văn hóa vùng miền v.v., của mỗi người khác nhau.
Cho nên, khó có thể nào chỉ dậy hay đặt ra một phương pháp có thể ứng dụng cho tất mọi người; mà ở đây, đòi hỏi mỗi người Dụng Nghiệm phải dùng Tuệ Giác của mình, tùy nghi ứng xử, để thiết lập được cái An Chung cho cả chủ thể và đối tượng, hay giữa cá thể với cá thể, hay giữa cá thể với tập thể.
Đây là một đề tài vô tận, không bao giờ bàn cho hết được. Đó là đứng trên góc độ của “ngọn”. Nhưng nếu đứng trên góc độ của “gốc”, nghĩa là, dựa trên căn bản của nền tảng Nhân Quả, thì An Chung vẫn có thể dựa trên năm nguyên tắc sau đây để thiết lập:
- Phải nhận diện được cái Nhân trước khi gieo trồng.
- Khi không muốn cái Qủa xẩy ra, thì nên chấm dứt từ cái Nhân chứ không nên tốn kém thời gian đi sửa chữa lại cái Quả.
- Thuyết Nhân Quả của An chung là Tương Đối chứ không phải Tuyệt Đối, nên trong An Chung sẽ luôn có hai Quả. Một là Hậu Quả, hai là Kết Quả. Hậu Quả là cái Quả tạo ra Nhân mới, và tiếp tục tạo ra Hậu Quả mới. Kết Qủa là Quả không tạo ra Nhân mới.
- Mặc dù khi nhận diện được Đúng Nhân trước khi gieo trồng, nhưng trong qúa trình phát triển thành Quả, quá trình này sẽ bị ảnh hưởng bởi môi trường, hoàn cảnh, kinh nghiệm sống, niềm tin của mỗi cá thể, sẽ ảnh hưởng đến sự hình thành Quả. Qủa có thể là Hậu Quả, chứ không phải là Kết Quả, cho dù đã chọn Đúng Nhân.
Thí dụ như, kêu gọi giúp người trong hoạn nạn là một Nhân Đúng, nhưng nếu trong quá trình thu góp và phân phối số tiền cứu trợ, lại không đúng người, đúng việc, đúng thời gian, v.v. thì lại tạo ra Hậu Quả, chứ không phải là Kết Quả.
- Khi mà đã ra Quả là Hậu Quả, nếu không chọn cách thay Nhân mới, thì Chấp Nhận Hậu Quả sẽ thay đổi Hậu Quả thành Kết Quả.
Nếu như bất cứ một người Thể Nghiệm nào, muốn trở thành người Dụng Nghiệm, đều có thể dựa trên năm nền tảng Nhân Quả trên, kết hợp với Tuệ Giác của người đó, thì người đó sẽ tránh được rất nhiều sự “choáng ngợp” trong qúa trình Dụng Nghiệm. Nếu không, người đó sẽ rơi vào những “bế tắc”, và tệ hại hơn, họ sẽ sống đau khổ hơn, vì họ đã mất đi niềm tin vào cái An của chính họ.
Thế nên, đừng cứ tưởng rằng, khi đã là người Thể Nghiệm thì sẽ không còn đau khổ nữa, hay chỉ cần tu để “đạt đạo” một lần là sẽ không bao giờ khổ đau. Đây là một quan niệm hết sức lệch lạc cần phải chỉnh.
Sự Thật đã chứng minh, đức Phật và các bậc Thiền Tổ, sau khi Thể Nghiệm và bắt đầu quá trình Dụng Nghiệm với con người, các Ngài vẫn phải tiếp tục tu tập cách ứng dụng giữa An Riêng, và thiết lập An Chung. Tăng đoàn của đức Phật là một minh chứng cho việc ứng dụng An Riêng và An Chung khác biệt như thế nào.
Thật tuyệt vời qúa chú ạ. Nếu không có sự chia xẻ của chú chiều nay thì cháu không thể nào hiểu được thế nào là An Chung và An Riêng. Cũng như, cháu cũng sẽ không hiểu được, sự khác biệt trong ứng dụng giữa An Chung và An Riêng như thế nào.
Giờ thì cháu đã hiểu, tại sao có những người Thể Nghiệm lại hay tạo ra mâu thuẫn khi hướng dẫn cho những người khác.
Vì họ đã không phân biệt được sự khác nhau trong ứng dụng giữa An Chung và An Riêng.
Có những câu hỏi được đặt ra để tìm cái An Chung thì diễn giả lại hướng dẫn đi tìm cái An Riêng. Có những câu hỏi được đặt ra để tìm cái An Riêng thì diễn giả lại hướng dẫn cách tạo ra An Chung.
Cuối cùng, người hỏi vẫn không biết làm cách nào để giải quyết vấn đề của mình một cách rốt ráo. Và diễn giả cũng đang “mơ hồ” với chính mình.
Cháu thấy cái nguy hiểm ở đây là, khi một diễn giả muốn hướng dẫn cho một ai đó, thì người đó phải chắc chắn biết đúng sự thật bằng sự trải nghiệm của chính người đó. Nếu như chưa tỏ rõ thì không nên chia xẻ, và hướng dẫn. Vì nếu không sẽ tạo ra những kiến chấp cho những người đã tin tưởng vào diễn giả.
Khi niềm tin vào một điều gì đó đã hình thành, nếu niềm tin đó không đúng với sự thật, thì diễn giả đó, đang làm hại cho những người họ đang hướng dẫn, biết bao nhiêu.
Cháu chính là nạn nhân của các diễn giả trong biết bao năm trời. May chiều nay được chú chia xẻ cháu mới có thể hiểu rõ được ngọn nghành.
Cháu cám ơn chú rất nhiều.
Không có chi. Mỗi người chúng ta, ai cũng có những thuận duyên và nghịch duyên. Có đôi khi, thuận duyên chưa chắc đã tốt, hay nghịch duyên đã xấu. Mà đôi khi, ngược lại. Đó chính là sự mầu nhiệm của cuộc đời. Quan trọng nhất là, chúng ta có Chấp Nhận hay không mà thôi.
Khi có mặt của sự Chấp Nhận thì thuận hay nghịch duyên đều không còn tồn tại, mà chỉ còn lại là Duyên. Cũng tương tự như An Riêng hay Chung, khi có mặt của sự Chấp Nhận thì dù An Riêng hay Chung, cũng chỉ còn lại là An.
Nếu mỗi người chúng ta chỉ cần đặt mục đích của chúng ta là An Lạc, và khi chúng ta có bất cứ vấn đề nào xẩy ra với chúng ta, nếu những vấn đề đó có ảnh hưởng, hay làm thay đổi mục đích An Lạc của chúng ta, thì chúng ta đừng trốn chạy, và phải tìm cách giải quyết vấn đề đó, bằng cách: dùng Tuệ Giác, dùng khả năng quan sát, phân tích, tổng hợp, nhìn sâu để tìm ra nguyên nhân tạo ra vấn đề đó.
Sau đó, chúng ta chấm dứt cái Nhân đó, thì chúng ta không tạo ra những hậu quả liên tiếp sẽ xẩy ra trong cuộc đời của chúng ta. Từ đó, chúng ta sẽ có sự An Lạc Kéo Dài từ ngày này sang ngày khác, từ năm này sang năm khác, cho đến khi mãn phần.
Nếu ai trong chúng ta cũng có thể làm được như vậy, chúng ta chẳng cần phải phân biệt An Chung và An Riêng, cách ứng xử thế nào cho thích hợp. Vì An nào thì cũng là An.
Đúng vậy, thưa chú. Sự thật thì vô cùng đơn giản. Sự thật chỉ trở nên phức tạp và mơ hồ khi kết hợp với những nhận thức lệch lạc và sự hoang tưởng của con người.
Mặt trời đã khuất núi, trong công viên, những ngọn đèn đã tỏ. Những tiếng cười nắc nẻ của những đứa trẻ đang vui đùa bên bố mẹ, vọng về. Chàng thanh niên và ông chú ngồi yên, thưởng thức cái An Chung và An Riêng của chính mình.