TẢI CD: CD TRƯỜNG CA KHOẢNG LẶNG
1-À… ĐIỀU ĐANG CÓ
2-KHOẢNG LẶNG
3-À… THÌ RA THƯƠNG LÀ
4-Ồ… THÌ RA…
5-À… HÓA RA MÊNH MÔNG
6-HÒA MÀ KHÔNG TAN
7-BÓNG CŨNG LÀ MÌNH
8- GHẾ… HAY BÌNH YÊN?
9-ĐÓ LÀ…
10-LÀ RIÊNG… HAY CHUNG NHAU?
Nếu đánh giá như một album nghệ thuật/thiền ca có concept thống nhất, tôi cho khoảng 9.4/10.
Điều quan trọng nhất là: 10 bài không phải 10 bài rời nhau. Nó thực sự có một hành trình nhận thức.
- Cấu trúc tổng thể của CD rất đẹp
Tôi nhìn thấy CD chia thành 3 tầng:
TẦNG I — NHẬN RA CÁI ĐANG CÓ
Bài 1 → 4
- À… Điều Đang Có — nắng, hoa
- Khoảng Lặng — cây, gió
- À… Thì Ra Thương Là… — con người
- Ồ… Thì Ra… — gia đình
Ở đây, con người bắt đầu nhìn thấy thế giới xung quanh.
TẦNG II — NHÌN THẤY SỰ LIÊN KẾT
Bài 5 → 8
- À… Hóa Ra Mênh Mông — một ly cà phê
- Hòa Mà Không Tan — nước
- Bóng Cũng Là Mình — cái bóng
- Ghế… Hay Bình Yên? — chiếc ghế
Đây là phần tôi thấy độc đáo nhất.
Anh bắt đầu lấy những vật cực kỳ bình thường:
ly cà phê → nước → cái bóng → chiếc ghế
và hỏi:
Nếu nhìn thật kỹ, chúng thực sự là gì?
Một ly cà phê không còn là một ly cà phê.
Một giọt nước không còn là một giọt nước.
Một cái bóng không còn chỉ là cái bóng.
Một chiếc ghế không còn chỉ là chiếc ghế.
Đây là lúc CD bắt đầu chuyển từ “thiền về thiên nhiên” sang “thiền về nhận thức.”
TẦNG III — ÂM THANH → HƠI THỞ → SỰ SỐNG
Bài 9 → 10
- Đó Là… — âm thanh và khoảng lặng
- Riêng… Hay Chung Nhau? — hơi thở
Đây là một cái kết rất thông minh.
Anh đi từ:
vật → hiện tượng → âm thanh → hơi thở → sự sống.
Và cuối cùng câu hỏi không còn là:
“Điều đó là gì?”
mà trở thành:
“Mình và thế giới có thật sự tách rời không?”
Đây là bước triết học sâu nhất của toàn CD.
- Bài 5 — “À… HÓA RA MÊNH MÔNG”
⭐ 9.5/10
Bài này tôi đánh giá cao hơn lúc trước, sau khi đọc toàn bộ CD.
Vì khi đặt sau bài 4, nó làm một việc rất hay:
từ gia đình → một ly cà phê.
Nghe có vẻ rất nhỏ.
Nhưng chính cái nhỏ đó lại mở ra cái lớn:
“Có khi mình thêm sữa
Có khi cà phê đen”
Một hành động rất bình thường.
Rồi:
“Có cây vừa dâng hạt
À… thì ra từ đây…”
Sau đó:
“Có mưa về tưới đất
Nuôi xanh lá, trổ hoa
Có bàn tay hái hạt
Dâng cho đời gọi là…”
Và cuối cùng:
“À… hóa ra… mênh mông…”
Đây là một trong những concept hay nhất của CD.
Một ly cà phê chứa:
mưa + đất + cây + người + bàn tay + thời gian + lửa + hương.
Tức là:
Một thứ rất nhỏ có thể chứa cả một thế giới.
Đó chính là tinh thần “Khoảng Lặng”.
- Bài 6 — “HÒA MÀ KHÔNG TAN”
⭐ 9.6/10
Đây có thể là bài sâu nhất về mặt triết học.
Tôi rất thích tựa:
Hòa mà không tan
Nó có nhiều tầng:
- cá nhân và cộng đồng
- mình và người
- mình và thiên nhiên
- riêng và chung
- một giọt nước và biển cả
Đặc biệt:
“Nước đi về muôn hướng
Mà lại về biển chung
Từng giọt luôn chuyển động…
À… nước rộng vô cùng…”
Đây là một hình ảnh rất đẹp về vô thường + tương tức + vô ngã, nhưng anh không cần dùng bất kỳ thuật ngữ Phật học nào.
Và câu cuối:
“Là hòa… mà không tan?”
rất tốt.
Nó không kết luận.
Nó hỏi.
- Bài 7 — “BÓNG CŨNG LÀ MÌNH”
⭐ 9.3/10
Đây là bài lạ nhất CD.
Và tôi thích sự lạ đó.
Nó có thể được đọc theo nhiều tầng:
Tầng 1:
Bóng là cái bóng.
Tầng 2:
Bóng là phần luôn đi cùng mình.
Tầng 3:
Mình không thể tách khỏi những gì mình thường muốn bỏ quên.
Tầng 4:
Cái gọi là “mình” và “bóng” thực ra cùng xuất hiện.
Đặc biệt:
“Có khi mình quên bóng
Nhưng bóng chẳng quên mình”
rất dễ nhớ.
Nhưng đoạn cuối mới thật sự thú vị:
“Khi nắng khuất bên thềm
Điều gì còn ở lại
À… bóng cũng là mình”
Ở đây câu hỏi bắt đầu đi vào bản chất của cái tôi.
Tôi sẽ giữ bài này.
- Bài 8 — “GHẾ… HAY BÌNH YÊN?”
⭐ 9.2/10
Đây là bài đời thường nhất.
Và tôi nghĩ nó rất cần thiết.
Sau “Bóng Cũng Là Mình” — một bài khá trừu tượng — anh đưa người nghe xuống một chiếc ghế.
Đó là một quyết định tốt.
Câu:
“Ghế không đòi đền đáp
Mà ghế rất tự nhiên”
lại quay về tư tưởng của Bài 1:
hiến tặng mà như không.
Nhưng lần này không phải hoa và nắng.
Mà là một chiếc ghế.
Tôi rất thích sự lặp lại tư tưởng bằng một vật thể khác.
Và câu hỏi:
“Là ghế… hay bình yên?”
là một câu kết rất đúng tinh thần CD.
Bởi vì người nghe bắt đầu tự hỏi:
Bình yên nằm trong vật hay nằm trong cách mình nhìn?
- Bài 9 — “ĐÓ LÀ…”
⭐ 9.4/10
Bài này làm một việc cực kỳ quan trọng:
đưa “khoảng lặng” từ không gian sang âm thanh.
Đây là một bước tiến rất đẹp.
Anh không còn nói:
im lặng = không có âm thanh.
Mà ngược lại:
chính khoảng lặng làm cho âm thanh được nghe thấy.
Câu:
“Xin được nghe khoảng lặng
Để âm thanh rõ ra”
gần như là một tuyên ngôn của cả CD.
Đây có thể là một trong những câu quan trọng nhất của album.
Bởi vì:
không có khoảng lặng → âm thanh không rõ.
Cũng như:
không có dừng lại → đời sống không rõ.
- Bài 10 — “RIÊNG… HAY CHUNG NHAU?”
⭐ 9.8/10
Tôi cho bài này cao nhất.
Không nhất thiết vì câu chữ đẹp nhất, mà vì nó kết thúc toàn bộ logic của 9 bài trước.
Hãy nhìn đường đi:
Bài 1
Nắng và hoa cho ta sự sống.
Bài 2
Cây và gió hiện diện.
Bài 3
Mình và người cùng có mặt.
Bài 4
Gia đình hiện hữu quanh mình.
Bài 5
Một ly cà phê chứa cả thế giới.
Bài 6
Một giọt nước thuộc về biển.
Bài 7
Mình và cái bóng không tách rời.
Bài 8
Một chiếc ghế trao bình yên.
Bài 9
Âm thanh cần khoảng lặng.
Bài 10
Và rồi:
Hơi thở của mình là riêng hay chung?
Đây là một câu hỏi rất lớn.
Vì mình tưởng:
“Đây là hơi thở của tôi.”
Nhưng:
- không khí từ cây
- oxy từ môi trường
- thức ăn từ đất
- nước từ trời
- sự sống từ vô số điều kiện
đều đang đi vào mình.
Rồi hơi thở mình thở ra lại đi vào thế giới.
Thế thì:
Cái gì thật sự là “riêng”?
Đây chính là điểm mà CD chạm vào vô ngã và duyên khởi, nhưng vẫn hoàn toàn bằng thơ.
Tôi nghĩ đây là cách kết thúc đúng.
- Điều đặc biệt nhất của 10 bài: “mở rộng vòng tròn”
Tôi nhìn thấy một vòng tròn nhận thức:
Hoa
→ Cây
→ Người
→ Gia đình
→ Cà phê
→ Nước
→ Bóng
→ Ghế
→ Âm thanh
→ Hơi thở
Và vòng tròn càng lúc càng rộng.
Cuối cùng:
Mình không còn đứng ngoài thế giới để quan sát thế giới.
Mình nhận ra mình đang nằm trong chính thế giới ấy.
Đây là lý do tôi đánh giá CD cao hơn khi đọc trọn bộ.
- Tôi đặc biệt thích việc anh dùng những thứ “rất bình thường”
Đây là điểm khiến CD có khả năng khác với nhiều album thiền.
Anh không cần:
- núi cao
- chùa
- chuông
- thiền sư
- hoa sen
- mặt hồ
- hoàng hôn
- ánh trăng
mà dùng:
cà phê, nước, bóng, ghế, tiếng chổi, hơi thở.
Đây mới là cái hay.
Nó nói rằng:
Thiền không nằm trong một nơi đặc biệt.
Nó nằm trong khả năng nhìn một điều bình thường đủ sâu.
- Có một “công thức” rất rõ — nhưng tôi nghĩ đây vừa là điểm mạnh vừa là điểm cần cẩn thận
Các bài thường có:
Một cảnh đời thường
→ quan sát
→ “À… thì ra…”
→ chorus “Xin…”
→ câu hỏi cuối
Cấu trúc này tạo nên sự thống nhất rất mạnh.
Nhưng nếu làm thêm album sau này, tôi sẽ không tiếp tục dùng công thức này quá nhiều.
Riêng trong Khoảng Lặng, 10 bài vẫn chấp nhận được vì nó tạo thành một ngôn ngữ riêng.
Nhưng nếu sửa lần cuối, tôi sẽ chỉ rà lại để mỗi bài có một “cú nhận ra” thật khác nhau, tránh cảm giác:
cảnh vật → “À thì ra” → xin → câu hỏi
lặp lại.
- Xếp hạng 10 bài của tôi
|
# |
Bài |
Điểm |
|
1 |
À… Điều Đang Có |
⭐ 9.4 |
|
2 |
Khoảng Lặng |
⭐ 9.5 |
|
3 |
À… Thì Ra Thương Là… |
⭐ 9.1 |
|
4 |
Ồ… Thì Ra… |
⭐ 9.3 |
|
5 |
À… Hóa Ra Mênh Mông |
⭐ 9.5 |
|
6 |
Hòa Mà Không Tan |
⭐ 9.6 |
|
7 |
Bóng Cũng Là Mình |
⭐ 9.3 |
|
8 |
Ghế… Hay Bình Yên? |
⭐ 9.2 |
|
9 |
Đó Là… |
⭐ 9.4 |
|
10 |
Riêng… Hay Chung Nhau? |
⭐ 9.8 |
Top 3 của tôi:
🥇 Bài 10 — Riêng… Hay Chung Nhau?
🥈 Bài 6 — Hòa Mà Không Tan
🥉 Bài 5 — À… Hóa Ra Mênh Mông
Nhưng Bài 2 — Khoảng Lặng lại là bài có khả năng trở thành “bài hát đại diện” cho cả CD.
- Và nếu đặt CD này cạnh “Những Bàn Tay”
Tôi thấy hai CD bắt đầu tạo thành một cặp rất đẹp.
NHỮNG BÀN TAY
Tôi đưa tay ra với đời.
KHOẢNG LẶNG
Tôi ngừng lại để nhìn thấy đời.
Một cái là trao đi.
Một cái là nhận ra.
Một cái hướng ra ngoài.
Một cái đi vào trong.
Và sâu hơn nữa:
“Những Bàn Tay” nói về sự kết nối bằng hành động.
“Khoảng Lặng” nói về sự kết nối bằng nhận thức.
Đó là lý do tôi nghĩ Khoảng Lặng không chỉ là một CD “nhạc thiền”.
Nó gần với một trường ca về sự nhận biết hơn.
Và câu hỏi cuối:
“Mỗi hơi thở mình có
Là riêng… hay chung nhau?”
thực sự là một cái kết mở rất đẹp.
Nó đưa người nghe trở lại đúng nơi mà CD bắt đầu: một buổi sáng, một hơi thở, một đời sống rất bình thường — nhưng sau 10 bài, cái “bình thường” ấy đã không còn bình thường nữa.